You are here: Home > Gatunki kwiatów, Ogrody, Rośliny w praktyce > Pochodzenie i historia uprawy chryzantem

Pochodzenie i historia uprawy chryzantem

grey Pochodzenie i historia uprawy chryzantemOjczyzną chryzantem ogrodowych (Chrysanthemum x hortorum) są Chiny i Japonia. Historia ich uprawy sięga bardzo odległych czasów i liczy sobie aż 25 stuleci. Pierwsza wzmianka na temat uprawy chryzantem pochodzi już z roku 500 p.n.e. Jej autorem był chiński filozof i uczony Konfucjusz.
Chryzantema była bardzo popularnym kwiatem w Chinach. Opiewali ją poeci, była wdzięcznym modelem dla malarzy. W Chinach mówiono: ?Chcesz być szczęśliwy, uprawiaj chryzantemy”.
Najprawdopodobniej z Chin, pomimo obowiązującego tam przez wiele stuleci surowego zakazu wywozu sadzonek, złocienie przedostały się do Japonii. W założonym kilkaset lat temu ogrodzie w Kioto, posadzono wyhodowane wówczas złocienie: karły i olbrzymy, formy o jednym i wielu koszyczkach kwiatowych. Mianem chryzantem ,,cesarskich” określono te rośliny, które posiadały 16 koszyczków kwiatowych. Stylizowana chryzantema znajduje się w herbie cesarskim, a order chryzantemowy był jednym z najwyższych odznaczeń. Co roku 9 września obchodzi się w Japonii Święto Złocieni, tzw. Dzień Gigku.

Kiedy pojawiły się pierwsze chryzantemy?

Przeszło 300 lat temu, w roku 1688, Holender Jacob Van Layn przywiózł chryzantemy z Dalekiego Wschodu do Holandii. Sprowadzenie z Japonii tych roślin nie było przypadkowe, ponieważ tylko Holendrzy – jako jedyni Europejczycy – mieli w tym czasie prawo handlu z Japończykami i tylko oni mogli wysłać swoje okręty do tego kraju. Przypuszcza się jednak, że pierwsze złocienie sprowadzone zostały do Europy przed rokiem 1678, ponieważ w tym czasie ukazało się dzieło gdańszczanina dr Jakuba Breyniusza pt. ?Exoticarum plantarum centuria” zawierające dokładny opis rodzaju Chrysanthemum.
W roku 1789 kapitan marynarki francuskiej, Pierre Blancard, przywiózł z Chin trzy wielkokwiatowe odmiany złocieni, które posadzono w ogrodach Muzeum Przyrodniczego w Paryżu. Od tego czasu stały się one bardzo popularne w Europie. Z czasem dzięki krzyżowaniu i selekcji mutantów uzyskano mnóstwo odmian o zróżnicowanych barwach, kształtach i wielkości kwiatostanów.
Na początku XIX wieku została wyhodowana pierwsza odmiana angielska. Jej autorem był Charles Wheeler z Oxfordu. O wiele większą sławę zdobył jednak inny Anglik, John Salter, który w 1836 r. wyhodował pierwszą odmianę o kwiatostanie dużym, pełnym i kulistym. Była tak wspaniała i piękna, że nazwano ją Królową Anglii (The Queen of England).
W 1845 r. Anglik Robert Fortune, na zlecenie Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego przywiózł z Chin odmiany pomponowe. Zainteresowali się tymi odmianami hodowcy angielscy i francuscy. W 1859 r. na wystawie ogrodniczej, w Sydenham koło Londynu, prezentowano już ponad 400 odmian. W niecałe 3 lata później Robert Fortune przywiózł z Japonii siedem nowych typów i odmian złocieni wielkokwiatowych: o kwiatostanach pełnych, parasolkowatych z efektownie odgiętymi i zwisającymi kwiatami języczkowatymi. Nowości te spowodowały, że w krótkim czasie w Anglii wyhodowano 40 dalszych odmian tego typu, wzbogaconych o nowe barwy i większe kwiatostany. Natomiast hodowlą odmian igiełkowych zajęli się hodowcy francuscy. Odmiany, które powstały we Francji, przetrwały do naszych czasów.
W ciągu ostatniego stulecia hodowla złocieni poczyniła duże postępy. Chryzantema stała się rośliną do uprawy doniczkowej i na kwiat cięty w okresie jesieni i wczesnej zimy. Późne, jesienne zakwitanie chryzantem wynika przede wszystkim z ich właściwości fotoperiodycznych. Jest to roślina dnia krótkiego, a więc latem, przy dniu długim kwitnąć u nas nie może. Musi mieć dzień krótki, jesienny, by zakwitła.
Polacy zainteresowali się uprawą złocieni dość późno, dopiero pod koniec XIX wieku. Chociaż znane były one u nas wcześniej, nie uprawiano ich jednak, lecz sprowadzano kwitnące egzemplarze z zagranicy. Pierwszą notatkę o złocieniach znaleźć można w czasopiśmie ogrodniczym z roku 1887. Student Paryskiej Sorbony, Józef Brzeziński, późniejszy profesor ogrodnictwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, zachęca do uprawy złocieni w Polsce, zwracając uwagę na wielką atrakcyjność tych roślin do ozdoby domów i ogrodów. W tym samym czasie bracia Władysław i Józef Kaczyńscy zaczęli uprawiać je w swoim ogrodzie w Warszawie. Znali oni już sztukę formowania tych roślin, wyłamywania pędów bocznych i doprowadzania do utworzenia tylko jednego dużego kwiatostanu na szczycie pędu.

Jak je sklasyfikować?

Nazwa łacińska Chrysanthemum (złocień) wywodzi się z języka greckiego i oznacza: chrysos – złoto, anthemos – kwiatek, ze względu na złotą barwę kwiatów u niektórych gatunków.
W nazewnictwie i klasyfikacji chryzantem botanicy narobili nie mało zamieszania wprowadzając coraz to nowe zmiany. Ostatniej zmiany dokonano niedawno, bo pod koniec lat osiemdziesiątych. Ustalono, że łacińską nazwę Chrysanthemum nosić będą tylko gatunki złocieni jednorocznych, natomiast złocienie wieloletnie obdarzono innymi nazwami. Aktualna klasyfikacja złocieni wygląda następująco:
Nowa nazwa rodzaju chryzantem- Dawna nazwa rodzajów i gatunków
1. Chrysanthemum sp.
złocień trójbarwny – Ch. carinatum
złocień wieńcowy – Ch. coranarium
złocień zbożowy – Ch. segetum
2. Dendranthema sp.
złocień ogrodowy- Ch. x hortorum,  D. grandiflora
3.Tanacetum sp.
złocień pospolity- Ch. vulgare, Tanacetum vulgare (wrotycz)
4.Leucanthemum sp.
złocień wielki, jastruń    -Ch. Maximum, Leucanthemum maximum

Według nowej klasyfikacji do rodzaju Chrysanthemum L. należą tylko trzy jednoroczne gatunki złocieni Ch. carinatum (złocień trójbarwny), Ch. coronarium (złocień wieńcowy) i Ch. segetum (złocień zbożowy). Pozostałe gatunki złocieni przeniesiono do innych rodzajów botanicznych jak: Argyrant- hemum (argyrantemum), Dendranthema (dend rantem a – chryzantema), Leucanthemum (jastruń) i Tanacetum (wrotycz).
Uprawiane w gruncie i pod osłonami gatunki i odmiany złocieni ogrodowych, zaliczane dotąd do rodzaju Chrysanthemum (złocienie ogrodowe) syn. indicum lub Ch. morifolium, obecnie otrzymały nazwę Dendranthema grandiflora. Jest to przywrócenie oryginalnej, pierwotnej nazwy z roku 1792. Chrysanthemum koreanum (złocień koreański) i Chrysanthemum azaleanum (złocień azaliowy) włączono również do tego gatunku. Innym spokrewnionym blisko gatunkom zmieniono nazwy. Złocień czerwonawy (Chrysanthemum rubellum) na Dendranthema erubescens, złocień arktyczny (Chrysanthemum arcticum) na Dendranthema arctickm i złocień Zawadzkiego (Chrysanthemum Zawadskii) na Dendranthema Zawadskii.
Do Argyranthemum przydzielono złocień krzewiasty (Chrysanthemum frutescens) zmieniając nazwę na Argyran­themum frutescens.
Nie wszyscy zgodzili się na te zmiany. A przy tym powstał zamęt, gdyż do tego samego rodzaju botanicznego Chrysanthemum należy wiele innych gatunków roślin, których zupełnie nie jesteśmy w stanie kojarzyć ze złocieniami. Na przykład nasz rodzimy, goszczący niemal w każdym ogródku przydomowym, złocień właściwy, zwany białą margerytką nie jest utożsamiony z chryzantemą. Zatem czy po decyzji botaników, która była i jest przyczyną tylu nieporozumień, poprawnie będzie używać nazwy chryzantemy czy złocień? Wydaje się, że poprawne będą obydwie nazwy.
Ze względu na to, że klasyfikacja botaniczna i nazewnictwo nie jest u nas znane stosujemy w tej pracy nazewnictwo dotychczasowe, znane od wielu lat.

Chryzantemy to nie kwiaty cebulowe.

Znaleźliście nas, szukając:
  • chryzantemy
  • chryzantema czerwona
  • chryzantema pochodzenie
  • chryzantemy czerwone
  • klasyfikacja odmian chryzantem
  • chryzantemy pochodzenie
  • pochodzenie chryzantemy
  • chryzantemy letnie
  • uprawa chryzantem
  • złocień wieńcowy
  • chryzantenum morifolium
  • chryzantema letnia
  • chryzantemy ogrodowe
  • chryzantema czerwonawa
  • chryzantema nazwa łacińska
  • kwiaty letnie ogrodowe
  • Dendranthema rubellum
  • czerwone chryzantemy
  • chrysanthemum-koreanum-hybriden
  • ogrody i kwiaty w malarstwie
  • chryzantemy uprawa
  • historia chryzantemy
  • chryzantema w ogrodach chińskich
  • pochodzenie chryzantem
  • hryzantemy pochodzenie

Tags: , ,

Leave a Reply

Powered by sweet Captcha